මෙරට වැවිලි ක්ෂේත්රයේ ප්රධානතම සංවිධාන ව්යුහය වන ලංකා වැවිලිකරුවන්ගේ සංගමය, හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය සහ බටහිර ආසියාතික රටවල් ආශ්රිතව පැන නැගී ඇති අනපේක්ෂීත අර්ුබුදය හමුවේ නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහල යෑම පිලිබඳව බලවත් අවධානයක් යොමු කල යුතු බව අවධාරණය කර සිටී.
ශ්රී ලංකාවේ වාර්ෂික තේ අපනයන ආදායම ඩොලර් බිලියන 1.5ක් වන අතර මෙම අගයෙන් 45%ක් එනම් ඩොලර් මිලියන 680ක් ම හිමි වන්නේ මැදපෙරදිග රටවලින්ය. එනම් ඉරානය, ඉරාකය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයෙන් සහ සවුදි අරාබියෙන්ය.
පිරිසිදු ශ්රී ලාංකීය තේ සඳහා මෙම වෙළෙඳපොල ආශ්රිතව පවතින තීරණාත්මක තත්වය සැලකිල්ලට ගනිමින් වසර ආරම්භයේ සිට අත් විඳින්නට සිදු වූ ඉල්ලුම් හා සැපයුමට අදාල බාධාකාරී තත්වය හමුවේ අනපේක්ෂිත අභියෝගයන්ට මුහුණ දීමට වැවිලි ක්ෂේත්රයට මේ වන විට සිදු ව ඇති බව කලාපීය වැවිලි සමාගම් හා කුඩා පරිමාණ තේ සහ රබර් නිෂ්පාදකයින් ආශ්රිතව දැක ගත හැකි බව ලංකා වැවිලිකරුවන්ගේ සංගමය සඳහන් කලේය.
දැනට තේ සහ රබර් නිෂ්පාදන පිරිවැයෙන් 70%ක් සේවක වැටුප් අන්තර්ගත වන අතර යෙදවුම් අමුද්රව්ය වන ඛනිජ තෙල්, පොහොර, රසායනික ද්රව්ය, දර, ඇසුරුම් මාධ්ය, සහ අනෙකුත් භෞතික යෙදවුම් ඉතිරි නිෂ්පාදන පිරියැට ඇතුලත් වී ඇත.
2026 ජනවාරි පළමුවන දා සිට බලපැවැත්වෙන පරිදි සිදු කල වැටුප් වැඩි කිරීම සිදු කරන තෙක්ම වතු සේවක වැටුප මෙම ක්ෂේත්රයේ වඩාත් විවාදාපන්න අභියෝගයක් ව තිබුණි.
වතු සේවක වැටුප් වැඩි කිරීම සඳහා ප්රතිපත්තිමය වශයෙන් නිරතුරුවම කලාපීය වැවිලි සමාගම්වල එකඟතාව පැවතිය නමුත් එම වැටුප් වැඩි කිරීම මූල්ය තිරසාර බව පවත්වාගෙන යා හැකි යාන්ත්රනයක් තුල සිදු කල යුතු බව අවධාරණය කරන ලදි. එනම් මෙරට තේ නිෂ්පාදන ක්ෂේත්රයේ නිෂ්පාදන පිරිවැය අධික වීම සහ ඵලදායීතාව අඩු වීම මේ සඳහා මුලික වශයෙන් බලපානු ලබයි.
වතු ජනසතුකරණය සහ 1992 වතු පුද්ගලීකරණය කිරීමෙන් අනතුරුව වැවිලි ක්ෂේත්රයේ වැටුප සාමූහික කේවල්කරණයක් හරහා එකඟත්වයකට පැමිණීම සිදු වු අතර මෙම සාමුහික ගිවිසුම් ක්රියාවලියට කලාපීය වැවිලි සමාගම්, සේවක වෘත්තීය සමිති, සහ සේව්ය සම්මේලනය සහභාගී වූහ.
2021 වසරේදී වතු සේවක වෘත්තීය සමිති ඒක පාර්ශ්විකව ගිවිසුමෙන් ඉවත් වූ අතර පඩි පාලක සභා ආඥා පනත භාවිතා කරමින් 2021 – 2023 කාලයට අදාලව වතු සේවක දෛනික වැටුප රුපියල් 1000කින් සහ 2024 සැප්තැම්බර් මාසයේදී මේ අගය 1350කින් ඉහල නංවා ගැනීමට රජය එකඟකරවා ගැනීමට සමත් විය.
වර්තමාන රජය ෙඒතිහාසික තීන්දුවකට එළැඹෙමින් අර්ධ සහනාධාර ක්රමවේදයකට යොමු වෙමින් වඩාත් ආසන්නතම වැටුප් වැඩි වීම සේවකයින්ට ලබා දුන් අතර මෙම තීරණයට ප්රථමයෙන් කලාපීය වැවිලි සමාගම්, සහ ක්ෂේත්රයේ ආයතනික මට්ටමේ නිෂ්පාදකයින් සමග උපදේශන මාලාවක් පවත්වන ලදි.
මෙම නව වැටුප් වැඩි වීමට අනුව සේවකයින්ට ශුද්ධ වැටුප් වැඩි වීමක් හිමිවෙයි. මේ අනුව 2026 ජනවාරි 1 වන දින සිට දෛනික වැටුප රුපියල් 400 කින් වැඩි වී 1750 බවට පත් ව ඇත. මෙම වැඩි වූ රුපියල් 400 යෙන් 200ක් රජය මගින් සහනාධාරයක් ලෙස ලබා දෙන අතර ඉතිරි රුපියල් 200 කලාපීය වැවිලි සමාගම් විසින් දරනු ඇත.
පසුගිය දශකය පුරාම මෙරට වැවිලි ක්ෂේත්රය විවිධ අර්බුදකාරී තත්වයන් රැසකට මුහුණ දුන්නේය. මේ අතුරින් ඇතැම් අර්බුදයන් පසුගිය රජයන් විසින් කිසිදු විද්යාත්මක පදනමකින් තොරව ගනු ලැබූ රසායනික පොහොර ආනයනය සීමා කිරීම, කෘෂි රසායනික තහනම් කිරීම සහ භෝග විවිධාංගීකරණයට අදාලව පැන නැගුනි. මේ අතර තුර කාලයේදී මුලු මහත් ලෝකයම වෙලා ගත් කෝවිඩ් සංචරණ සීමා සහ රට වසා දැමීමත් ඉන් අනතුරුව ශ්රී ලංකාව මුහුණ දුන් ආර්ථික අර්බුදය මෙන්ම වඩාත් මෑතකදී අපි අත්විඳි දිත්වා සුලිකුණාටු තත්වය පෙන්වා දිය හැක. මේ සෑම අර්බුදයක්ම මෙරට වැවිලි කර්මාන්තයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කල බවට කිසිදු සැකයක් නැත.
නිෂ්පාදන පිරිවැය අඛණ්ඩව ඉහළ යෑමත් සහ ඒ තුල ඇති වැටුප් පිරිවැයත් නිසා සමස්ත වැවිලි ක්ෂේත්රයම පෙර නොවු විරූ අවිනිෂ්චිත පීඩනයකින් වෙලී ඇත. ගල්ෆ් කලාපයේ පවතින ගැටුම වහාම නිවාරණය වුවද, අප මුහුණදුන් පෙර සියලු සීමාකාරී තත්ත්වයන් ශ්රී ලංකාවට එකවර බලපානු ඇති බවක් පෙනී යයි. ගල්ෆ් කලාපයේ ඇති ව තිබෙන තත්වය හේතුවෙන් පොහොර ආනයනට බාධා මතු වී සැපයුමට තර්ජනයක් වෙතැයි අවිනිශ්චිත තත්වයක් ගොඩනැංවෙමින් පවතී. මේ තත්වය හමුවේ 2026 වසර තුල තේ නිෂ්පාදන ක්ෂේත්රය අපේක්ෂා කරන කිලෝග්රෑම් මිලියන 300 ඉලක්කය වෙත යෑම ප්රශ්නකාරී වී ඇත. මෙම ගැටුම්කාරී තත්වය ගෝලීය පොහොර නිෂ්පාදන සහ සැපයුම්දාමයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කර ඇති බැවින් ශ්රී ලංකාව තම 2026 සහ 2027 වසරේ තේ නිෂ්පාදන ඉලක්කයන් වෙත ලඟා වීමට ගත හැකි සියලු විකල්ප මාර්ගයන් සහ යෙදවුම් වල සුරක්ෂිතබව වෙනුවෙන් කල්වෙලා ඇතිව තීරණයන් ගත යුතුව ඇත.
මෙබඳු දැඩි පීඩාකාරී පරිසරයක් තුල සියලු ක්ෂේත්රයන් අතර සම්බන්ධීකරණයක් සහිත ක්රියාමාර්ගයන් සහ ප්රමුඛතා ක්ෂෙතුයන් හඳුනාගනිමින් එම ක්ෂේත්රයන් සඳහා දැඩි අවධානයක් යොමු කල යුතු බව ලංකා වැවිලිකරුවන්ගේ සංගමය අවධාරණය කරයි. මේ තත්වය පොහොර තොග නිසි පරිදි පවත්වා ගැනීමට පමණක් නොව විශේෂයෙන්ම කුඩා වැවිලිකරුවන්ගේ කාරක ප්රාග්ධනය සඳහා වන ප්රවේශය පුලුල් කිරීම, උපායමාර්ගිත කළමනාකරණය සහ අලෙවි නොවූ තේ ගබඩා ධාරිතාව පුලුල් කිරීමට සහාය වීම, සාම්ප්රදායික නොවන වෙළෙඳපොල හඳුනාගනිමින් එම වෙළෙඳපොල වෙත ප්රවේශය වේගවත් කිරීම තුලින් මෙතෙක් අප විසින් රැකගෙන ආ සිලෝන් ටී නාමය ලෝකයේ ඉහලම තත්වයක පවත්වාගෙන යෑමට අපට හැකි වනු ඇත.
