බෞද්ධ දර්ශනයේ උන්නතිය උදෙසා වැදගත් කාර්යභාර්යක් ඉටු කරන ගෝලීය සංවිධානයක් වන ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනය (WFB), ලොව පුරා කලාපීය රටවල් 170කට වැඩි ගණනක නියෝජිතයින්ගේ සහභාගීත්වයෙන්, පසුගියදා බැංකොක්හි වජිරවුද් හිදී සිය 75 වැනි සංවත්සරය සමරනු ලැබීය. එම සංවත්සර වැඩසටහනේ එක් අංගයක් ලෙස, ලෝක තරුණ බෞද්ධ සම්මේලලනයේ (WFBY) 22 වන මහා සමුළුව සහ ලෝක බෞද්ධ විශ්ව විද්යාලයේ (WBU) 13 වැනි කවුන්සිල රැස්වීම පැවැත්වුණු අතර, බෞද්ධ මිත්රතත්වය, තරුණ සහභාගීත්වය සහ අධ්යයන සහයෝගීතාවය සනිටුහන් කරමින් ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයේ 31 වැනි මහා සභා රැස්වීම ද පවත්වන ලදී.
ඉතිහාසයේ ප්රථම වතාවට සුප්රසිද්ධ පාලි විශාරදයෙකු වන මහාචාර්ය ජී.පී මලලසේකර මහතා 1950 දී සෑම බෞද්ධ සම්ප්රදායයන්ගෙන් ගිහියන් සහ සංඝයා වහන්සේ එකාබද්ධ කර ගනිමින්, රටවල් 27ක නියෝජිතයින් 129 දෙනෙකු සමඟින් ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනය ආරම්භ කළේ ය. බුදුන් වහන්සේගේ දහම් දේශනාවන් ප්රවර්ධනය කිරීම, බෞද්ධයන් අතර සමගිය ගොඩනැගීම සහ පොදු අරමුණු වෙනුවෙන් කටයුතු කරන සංවිධාන සමග හවුල්කාරීත්වයකින් යුතුව අඛණ්ඩ සමාජ, සංස්කෘතික, අධ්යාපනික සහ මානුෂීය මුලපිරීම් සඳහා සහාය වීම මෙම සමුළුවේ පරමාර්ථයයි. ථෙරවාද, මහායාන සහ වජ්රයාන සම්ප්රදායන් අතර සංවාදය ශක්තිමත් කිරීම සහ පාරිසරික ආරක්ෂාව, එක්සත් ජාතීන්ගේ තිරසාර සංවර්ධන ඉලක්කවලට අනුව තරුණ සහභාගීත්වය වැනි ගෝලීය ගැටලු ආමන්ත්රණය කිරීම කෙරෙහි මෙවර සමුළුවේදී අවධානය යොමු විය. ශ්රී ලංකාව නියෝජනය කරමින්, ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයේ උප සභාපති ජගත් සුමතිපාල මහතා, ජාත්යන්තර බෞද්ධ නායකත්වය තුළ මෙරට දිගුකාලීන කාර්යභාරය නැවත සනිටුහන් කරමින්, කීර්තිමත් ශ්රී ලාංකික දූත පිරිසක් සමඟ මෙම සමුළුවට සහභාගී වූයේ ය.
මෙවර සමුළුවට සහභාගී වීම සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වූ ජගත් සුමතිපාල මහතා මෙසේ පැවසීය. ‘‘ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයේ 75 වන සංවත්සරයේ දී ශ්රී ලංකාව නියෝජනය කිරීමට අවස්ථාව හිමි වීම සුවිසල් ගෞරවයකි. ගැඹුරින් මුල් බැසගත් බෞද්ධ උරුමයක් ඇති රටක් සහ මෙම සංවිධානයේ සමාරම්භක ස්ථානය වශයෙන් ශ්රි ලංකාව, සාමය, දයාව සහ එකමුතුකමේ වටිනාකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කරනු ලබයි. මෙම සමුළුව හුදෙක්ම වසර 75ක උරුමය සැමරීමක් පමණක් නොවන අතර, අනාගත පරම්පරාවන් සඳහා ධර්මය ආරක්ෂා කිරීම සහ ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා වන නැවුම් ආරම්භයක් ද වනු ඇත.’’
මෙරට ගෞරවනීය සමාජ සේවකයෙකු සහ සමස්ත ලංකා බෞද්ධ සම්මේලනයේ හිටපු සභාපති වන ජගත් සුමතිපාල මහතා, අධ්යාපනයථ සෞඛ්ය සේවා, සංස්කෘතික සංරක්ෂණය සහ සමාජ සුබසාධනය වන අංශයන්හි ජාතික වැඩසටහන් මෙහෙයවීමට දායක වී තිබේ. බෞද්ධාලෝක පදනමේ ආරම්භක සභාපතිවරයා ලෙස ඔහු, බෞද්ධ සේවය සඳහා සිය දිගුකාලීන කැපවීම පිළිබිඹු කරමින්, සංස්කෘතික සංරක්ෂණය, අධ්යාපනය සහ ප්රජා අභිවෘද්ධිය වෙනුවෙන් අඛණ්ඩව සහයෝගය ලබා දෙනු ලබයි. බෞද්ධ කටයුතු සඳහා ඔහු දැක්වූ දායකත්වය වෙනුවෙන් 2014 දී පළමු ලෝක බෞද්ධ විශිෂ්ටත්ව නායක සම්මානය ඇතුළුව ජාත්යන්තර ඇගයුමක් හිමිව ඇති අතර, ඔහු වසර ගණනාවක් පුරාවට ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයේ සංසදයන්හි ක්රියාකාරී සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කරනු ලබයි.
ජගත් සුමතිපාල වැනි ක්රියාකාරී නායකයින්ගේ මැදිහත්වීම තුළින් ජාත්යන්තර සබඳතා ශක්තිමත් කරමින්, දිවයිනේ පෝෂණය වූ සංස්කෘතික හා අධ්යාත්මික උරුමයන් අනාගත පරම්පරාවන්ට දායාද කොට ගෝලීය වශයෙන් ශ්රී ලංකාව, බෞද්ධ කතිකාවේ කේන්ද්රීය ස්ථානයක් බවට පත් කිරීමට හැකි වනු නිසැකය.
ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනය පිළිබඳව
ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනය (WBC) 1950 මැයි 25 වන දින ශ්රී ලංකාවේ මහනුවර, ශ්රී දළදා මාලිගාවේ මඟුල් මඩුවේදී ආරම්භ කරන ලදී. එහි ආරම්භක සභාපතිවරයා ලෙස මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකරයන් විසින් ලොව පුරා බෞද්ධයින් එක්රැස් කරමින්, ධර්මය ප්රචාරය කිරීමට සහ මානුෂීය මුලපිරීම් සඳහා සහාය වීමට කටයුතු කළේ ය.
1958 දී, මියන්මාරයේ U Chan Htun, ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයේ ශ්රී ලාංකික නොවන පළමු සභාපතිවරයා බවට පත් වූ අතර, එහි මූලස්ථානය යැන්ගොන් වෙත ගෙන යාමට කටයුුතු කරන ලදී. එහිදී ඔහු සම්මේලනයේ ජාත්යන්තර ක්රියාකාරකම් අධීක්ෂණය කළේ ය. ඉන් පසුව තායිලන්තයේ Poon Pismai Diskul කුමරිය පළමු තායි සභාපතිවරයා බවට තේරී පත් වූවාය. 1963 දී අංක 2506 පනතට අනුව, ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයට පුළුල් ජාත්යන්තර පිළිගැනීමක් ලබා ගනිමින් එහි මූලස්ථානය බැංකොක් වෙත රැගෙන යන ලදී. එදා පටන් ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයේ ස්ථිර මූලස්ථානය බැංකොක් හි ස්ථාපිත වූයේ ය.
මෙම වෙනස්කම් අතරතුර, ශ්රී ලංකාව ප්රමුඛ ක්රියාකාරිකයෙකු වශයෙන් සහාය දැක්වූ අතර, 2010 දී ජගත් සුමතිපාල මහතාගේ නායකත්වයෙන් යුතුව ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයේ 60 වන සංවත්සර මහා සමුළුවේ සත්කාරකත්වය දැරුවේ ය. 1898 සිට තරුණ බෞද්ධ සංගමයේ (YMBA) අභාසයෙන් ශ්රී ලංකාවේ බෞද්ධ අධ්යාපනය සහ තරුණ නායකත්වය පිළිබඳ ප්රෞඪ සම්ප්රදායේ පන්නරය තුළින් ලෝක තරුණ බෞද්ධ සම්මේලනය නිර්මාණය කිරීමට හේතුපාදක විය. අද වනවිට, ලෝක තරුණ බෞද්ධ සම්මේලනය හරහා රටවල් 60කට අධික සංඛ්යාවක බෞද්ධ තරුණයින් එකාබද්ධ කර ගනිමින්, ඊළඟ පරම්පරාව් බෞද්ධ නායකත්වය සහ සංස්කෘතික හුවමාරුව සඳහා මනා පිටිවහලක් සපයනු ලබයි.
